infpub.pl - Dostęp do Informacji Publicznej

O dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej jest fundamentalnym prawem każdego obywatela zagwarantowanym w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawie o dostępie do informacji publicznej. Umożliwia ono sprawowanie nadzoru obywatelskiego nad funkcjonowaniem instytucji publicznych oraz dbanie o przejrzystość działania władzy.

Podstawa prawna:

Art. 61 Konstytucji RP
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 Nr 112 poz. 1198)

Kto ma prawo do informacji publicznej?

Każdy ma prawo dostępu do informacji publicznej. Oznacza to, że z prawa tego może skorzystać:

Osoba fizyczna (obywatel polski, cudzoziemiec)
Osoba prawna (stowarzyszenia, fundacje, spółki)
Jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej

                    Ważne: Nie musisz uzasadniać swojego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. 
                    Nie musisz również prowadzić działalności gospodarczej ani wykazywać interesu prawnego w uzyskaniu informacji.
                

Nadzór obywatelski - dlaczego to ważne?

Jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej masz pełne prawo do monitorowania i nadzorowania funkcjonowania sfery publicznej. Jest to nie tylko Twoje prawo, ale również obywatelska powinność w demokratycznym państwie.

Cele nadzoru obywatelskiego:

Przejrzystość władzy - kontrola wydatkowania środków publicznych
Przeciwdziałanie korupcji - ujawnianie nieprawidłowości
Ochrona interesu publicznego - monitorowanie decyzji wpływających na społeczność
Rozwój społeczeństwa obywatelskiego - aktywne uczestnictwo w życiu publicznym
Edukacja i świadomość - upowszechnianie wiedzy o funkcjonowaniu instytucji

Co stanowi informację publiczną?

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności:

Organy władzy publicznej i osoby pełniące funkcje publiczne
Organy samorządu gospodarczego i zawodowego
Podmioty reprezentujące Skarb Państwa oraz państwowe osoby prawne
Podmioty reprezentujące jednostki samorządu terytorialnego
Działalność organów władzy publicznej
Majątku publicznego i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa

Przykłady informacji publicznych:

Budżet i wydatki publiczne
Umowy zawarte przez instytucje publiczne
Wynagrodzenia osób pełniących funkcje publiczne
Protokoły z posiedzeń organów kolegialnych
Decyzje administracyjne
Dane o nieruchomościach publicznych

Jak złożyć wniosek?

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej można złożyć:

Ustnie - również telefonicznie
Pisemnie - listem tradycyjnym
Elektronicznie - e-mailem lub przez platformę ePUAP
Za pomocą środków komunikacji elektronicznej - w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną

                    Termin na udzielenie odpowiedzi: Podmiot obowiązany ma 14 dni na udostępnienie informacji. 
                    W sprawach szczególnie skomplikowanych termin może zostać wydłużony do 2 miesięcy z powiadomieniem wnioskodawcy.
                

Twoje prawa jako wnioskodawcy

Prawo do otrzymania informacji w terminie
Prawo do otrzymania informacji w żądanej formie (jeśli to możliwe)
Prawo do odwołania w przypadku odmowy udostępnienia informacji
Prawo do skargi do sądu administracyjnego
Prawo do bezpłatnego udostępnienia informacji (z zastrzeżeniem kosztów materiałów i wysyłki)

Motywacja: Nadzór nad publiczną sferą życia

Jako osoba prywatna, nieprowadząca działalności gospodarczej, korzystam z prawa dostępu do informacji publicznej w ramach sprawowania nadzoru obywatelskiego nad funkcjonowaniem sfery publicznej. Jest to moja konstytucyjna prerogatywa wynikająca z demokratycznych zasad państwa prawa.

Transparentność działania instytucji publicznych stanowi fundament zaufania społecznego oraz gwarancję właściwego wydatkowania środków publicznych. Poprzez aktywne korzystanie z prawa do informacji publicznej przyczyniamy się do budowy otwartego i odpowiedzialnego społeczeństwa.